CẢ NƯỚC THÍCH ĐÙA*

(Tham luận của nhà văn Aziz Nesin* gửi Đại Hội – Hội Nhà Văn VN lần thứ VIII)

Các bạn đồng nghiệp Việt Nam thân mến

Cách đây gần hai thập kỷ Aziz Nesin tôi được các bạn độc giả Việt Nam biết đến như một người “thích đùa”. Vâng tôi đã phải trả giá cho sự bông đùa của mình bằng nhiều năm ngồi bóc lịch sau song sắt. Nhà cầm quyền ở nước tôi không thích đùa. Những tín đồ Hồi giáo cực đoan ở Thổ Nhĩ Kỳ không thích đùa. Các bạn may mắn hơn tôi vì được sinh ra và hành nghề cầm bút ở một xứ sở con người luôn lạc quan mơ mộng và hài hước.

Chẳng có một dân tộc nào trên thế giới rầm rập đi tìm lối tắt khi trong tay chỉ có chiếc la bàn “made in China”. Sau mấy chục năm loanh quanh không tìm được lối ra các bạn vẫn vui vẻ quay về vị trí xuất phát và không ngừng tìm cách “đón đầu”. Các bạn đã rút ngắn được đáng kể con đường dẫn đến kho tàng tri thức loài người. Nước Mỹ luôn tự hào là một trong những cường quốc trên thế giới có những trường đại học hàng đầu như Havard MIT… nhưng họ vẫn phải mất từ 7 đến 10 năm mới đào tạo xong một tiến sĩ. Tiến sĩ của Việt Nam không cần biết tiếng Anh bảo vệ thành công luận án trong vòng sáu tháng.

Con người cất cánh bay lên được vì đã dám ước mơ. Và cũng chỉ ở Việt Nam ước mơ đã sải cánh suốt rộng dài đất nước. Ngành giáo dục của các bạn mơ có những trường đại học mang đẳng cấp quốc tế. Sinh viên nước ngoài đến du học ở Việt Nam phải qua mấy kỳ phỏng vấn mới xin được visa. Các nước sẽ được cấp quota gửi sinh viên sang nhờ Việt Nam đào tạo. Ngành đường sắt mơ một ngày có đường tàu cao tốc. Bước lên tàu từ sân ga Hàng Cỏ chưa kịp viết hết một khổ thơ đã tới ga Hòa Hưng. Ngành điện mơ những lò phản ứng hạt nhân. Bán điện cho các nước láng giêng lạc hậu. Ngành khoáng sản mơ giấc mơ bô-xít. Bùn đỏ biến thành hồ nước trong veo. Vinashin mơ sẽ cho hạ thủy những con tàu hiện đại đi khắp đại dương. Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ làm chao đảo cả phố Wall. Ngân hàng Thế giới sẽ chọn Việt Nam làm Hội sở.

Nếu chỉ số hạnh phúc của Liên Hiệp quốc lấy tiêu chí hài hước làm trọng thì Việt Nam sẽ đứng trong “top ten” các dân tộc hạnh phúc trên thế giới. Chỉ có ở đất nước của các bạn “thế giới ngày mai” mới đeo cặp đu dây qua sông tới lớp. “Vì lợi ích mười năm trồng cây” các bé gái tuổi vị thành niên thành món quà của thầy hiệu trưởng gửi tới cho bạn bè trên tỉnh. “Tiên học lễ” nữ sinh lột quần áo nhau quay phim đưa lên youtube. Cô giáo túm vào chỗ kín của học sinh nam. Trò hư phải thay nhau liếm ghế. “Hậu học văn” quay cóp được nâng lên thành nghệ thuật. Thầy ra bài thầy thu tiền thầy cho đáp án trước ngày thi. Trò thuê người học thay thuê người viết luận văn bằng giả bày như rau dưa ngoài chợ.

Chỉ có ở đất nước của các bạn cảnh sát gọi người vi phạm giao thông vào góc đường làm luật. Cò kè cưa đôi. Người anh hùng bỗng chốc trở thành tội phạm vì mấy chục triệu quỹ đen. Kẻ tham nhũng tiền tỷ tỷ được xem xét vì có nhân thân tốt. Chưa tranh tụng trước tòa đã biết bao nhiêu năm nằm khám. Tử tù sinh con trong phòng biệt giam.

Chỉ có ở đất nước của các bạn bê tông mới được đúc bằng cốt tre. Cầu vượt đang xây dầm đã lao xuống đất. Hầm đường bộ thành sông trong thành phố. Đường chưa bàn giao đã sụt lún chân chim.

Chỉ có ở đất nước các bạn mới có thủ tướng chân tình “ba năm qua tôi chẳng kỷ luật ai”. Các nghị sĩ hồn nhiên đồng thuận.  Anh bạn láng giêng – tặng nhau cả 16 chữ vàng vẫn là “nước lạ”. Chiến sĩ hòa bình bờ đông canh giữ cho giấc ngủ bở Tây.

Chỉ có ở đất nước các bạn người viết bằng mọi giá chen chân vào Hội Nhà văn. Một phần ba số hội viên muốn được làm lãnh đạo. Đại hội không bàn chuyện văn chương chỉ lo bầu bán. Ai cần Hội Nhà văn? Hội Nhà văn cần ai?

Các bạn may mắn hơn tôi mỗi buổi sáng vào mạng đọc tin có thể tìm thấy hàng trăm ngàn đề tài để viết. Cả một dân tộc thích đùa. Tác phẩm không hấp dẫn mới là chuyện lạ.

Vẫn biết Đại Hội mới bắt đầu   nhưng chắc chắn sẽ thành công rực rỡ. Chúc các bạn có một Ban chấp hành mới hoạt động không cần tiền thuế của dân. Chúc các bạn có nhiều tác phẩm đoạt giải Nobel tất cả nhà văn sống được bằng ngòi bút.

(Ngàn lần xin lỗi nhà văn Aziz Nesin vì vụ “đạo” tên này)

___

Aziz Nesin sinh năm 1915. Ông được đề cử cho nhiều giải văn chương ở Ý Thổ Nhĩ Kỳ Bulgari và Liên Xô cũ. Tác phẩm của ông được dịch ra trên ba mươi thứ tiếng. Về cuối đời ông là nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ duy nhất sống được bằng thu nhập từ viết sách. Năm 1972 ông lập ra quỹ Nesin. Mỗi năm quỹ này chọn ra bốn trẻ em nghèo đưa về chăm sóc nuôi cho ăn học từ cấp cơ sở hết phổ thông trung học đại học hoặc đào tạo nghề. Ông tặng cho Quỹ toàn bộ tiền bản quyền in ấn dịch thuật và sử dụng các tác phẩm của mình ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng như các nước khác trên thế giới. Ông mất ngày 6 tháng 7 năm 1995 vì một cơn đau tim.
* Theo góp ý của một số bạn đọc TC xin đổi lại tiêu đề là "Cả nước thích đùa" thay cho chữ "Dân tộc"

Thanh Chung

Kính bác Phùng Mai

Cám ơn bác đã góp thêm những ví dụ sinh động ạ.

Phùng Mai

Cả nước thích đùa

Cả nước thích đùa hay cả dân tộc thích đùa cũng giống nhau thôi. Chủ tịch nước đại diện cho nước VN hay dân tộc VN đã đi khắp nơi trên thế giới để "nói đùa": Gái VN đẹp mời đến VN du lịch VN vừa động viên Obama mà lại phân hoá nội bộ Obama VN và Cuba thay nhau canh giữ hoà bình cho thế giới VN không muốn tham nhũng cũng động lòng tham nhân dân Việt Nam đến với hội đồng bảo an liên hiệp quốc trong một tư thế mạnh mẽ có tiếng nói mạnh mẽ…Cùng nói năng đúng mức đàng woàng ... Hê hê hê ... Trí thức việt kiều về nước đầu tư nghe chủ tịch nước diễn hài vỗ tay kêu như pháo rang không nhờ tính hài của dân tộc làm sao VN có một chủ tịch nước chuyên nghiệp hài như thế nhi?

Thanh Chung

@ bác Phùng Tường Vân

Xin được nhắc lại một câu TC viết trong cảm nhận ở "nhà" một người bạn: "Không kỳ vọng vào những điều lớn lao nhưng vẫn tin mỗi blogger có tâm đều có thể góp phần cải tạo cuộc sống khi chúng ta cùng cổ vũ cho những điều tốt đẹp".
Cảm ơn bác đã đồng cảm với TC về bài viết.

Phùng Tường Vân

Ôi "tiếng chuông" này thức tỉnh thay
Đất nước nơi nơi bị xới cày
Còn đây một góc vườn xanh thế
Ươm mầm hy vọng của tương lai.

Thanh Chung

Chào anh Phương Duy

Rằng hay thì thật là hay/Suy ra ngậm đắng nuốt cay thế nào. Đọc xong thấy mình cười ra nước mắt. Cám ơn chi TC
----
Tự trào lộng cũng là cách để cho mình tiến bộ. TC viết xong bài này cũng muốn khóc chứ không cười được.
Cảm ơn anh đã đồng cảm.

Thanh Chung

@An An

Em đọc bài này rồi đi rồi vì chẳng muốn xới lên chuyện cũ làm chị buồn nhưng lại quay lại vì quả thật những câu còm của PV làm em rất bực dù sao chị đã trả lời thỏa đáng rồi nên chẳng nói nữa nhưng nhân đây nói chuyện còm; Gần đây có một số người rất quá đáng hay mượn những blog sôi nổi comment để tỏ ra ta đây đánh bóng tên tuổi và trả thù cá nhân. Thóa mạ vu khống cố tình hiểu sai sự việc... ở nhà chính chủ thì ta còn có thể "trả lời" được nhưng nếu ở nhà người khác thì sao chị nhỉ? Em cũng đang rắc rối vì những comment kiểu đó ở nhà anh T D Nhất đây (không phải họ đánh em mà là nhằm vào gia đình người bạn của em. Đọc những còm ở nhà chị nghĩ đến vụ kia mà ấm ức (dù em đã mail cho anh ấy) vì hàng trăm comment vẫn nằm chềnh ềnh ở đó và cũng i chang cái bác PV ở nhà chi huhu!
----
Blogs cũng là xã hội thu nhỏ. Có người là bạn có người chỉ là khách qua đường. Người hiểu mình cũng có mà người cố tình hiểu sai cũng không ít. Thì thôi cứ chấp nhận "ăn chơi không sợ mưa rơi" hì hì...
Đừng để những chuyện vớ vẩn làm ô nhiễm cuộc sống của mình. "Quẳng gánh lo đi và vui sống". Thế nhé.

Phuongduy

Rằng hay thì thật là hay/Suy ra ngậm đắng nuốt cay thế nào. Đọc xong thấy mình cười ra nước mắt. Cám ơn chi TC

An An

Em đọc bài này rồi đi rồi vì chẳng muốn xới lên chuyện cũ làm chị buồn nhưng lại quay lại vì quả thật những câu còm của PV làm em rất bực dù sao chị đã trả lời thỏa đáng rồi nên chẳng nói nữa nhưng nhân đây nói chuyện còm; Gần đây có một số người rất quá đáng hay mượn những blog sôi nổi comment để tỏ ra ta đây đánh bóng tên tuổi và trả thù cá nhân. Thóa mạ vu khống cố tình hiểu sai sự việc... ở nhà chính chủ thì ta còn có thể "trả lời" được nhưng nếu ở nhà người khác thì sao chị nhỉ? Em cũng đang rắc rối vì những comment kiểu đó ở nhà anh T D Nhất đây (không phải họ đánh em mà là nhằm vào gia đình người bạn của em. Đọc những còm ở nhà chị nghĩ đến vụ kia mà ấm ức (dù em đã mail cho anh ấy) vì hàng trăm comment vẫn nằm chềnh ềnh ở đó và cũng i chang cái bác PV ở nhà chi huhu!

Thanh Chung

@Hoangdu

Chi Thanh Chung viết "chua như me"!!
----
Me chua? đem về để nấu canh cua hi hi

Thanh Chung

Bà Hoài iu quý

Anh bạn Gúc mách tui là bài này của bà Thanh đã được nhân bản tới khoảng hơn chục trang web và blog khác nhau trong đó có Bauxit.
---
Vào được trang Bauxit nghĩa là tui rất có tâm với nước nhà phải không bà?
Phấn khởi quá!