XÓM CŨ (2)

Ngày 16 tháng tư năm một chín bảy hai cả thành phố bị bất ngờ vì máy bay Mỹ ném bom ở khu vực Sở Dầu. Lửa cháy sáng cả một góc thành phố. Khói bốc mù mịt. Nhà máy của mẹ mình chưa kịp có kế hoạch đưa các con của cán bộ công nhân viên đi sơ tán. Mẹ đành gửi hai chị em mình theo gia đình chị Lụa về Tràng Cát.  Thằng Hùng lúc ấy mới có ba tuổi nhớ mẹ khóc è è suốt ngày. Chị gái mình trở thành bảo mẫu. Sáng nào hai cô cháu cũng bế nhau tha thẩn ở vườn. Mình ghét trông trẻ con đành cầm chổi tre quét lá từ sân ra tận đầu ngõ. Hàng xóm xung quanh cứ tấm tắc khen trẻ con thành phố mà chăm đáo để. Ở đó chừng một tháng thì chị em mình được đi theo nhà trẻ của nhà máy ở Thủy Nguyên. Năm ấy mình đang học lớp bốn. Do chiến tranh nên không phải thi chuyển cấp mà được vào thẳng lớp năm.

Ngõ nhà mình ở gần Nhà máy Toa xe. Hồi chiến tranh bắn phá mỗi lần có báo động là tổ dân quân tự vệ cũng dùng súng chặn máy bay. Hôm ấy chắc máy bay đang trên đường rút ra biển. Nghe súng nổ đì đọp tên phi công bèn quay lại cắt bom.  Chị cả mình kể đang ngồi trong hầm tăng-xê chỉ nghe nổ cái bụp. Khi nghe tiếng chân chạy gấp gáp của đội "giải quyết hậu quả" chị mình nhìn ra mới thấy toàn bộ dãy nhà một tầng phía đối diện đã trở thành một hố bom sâu hoắm. Bốn chị em cái Liễu (Liễu bằng tuổi mình) đều bị chết dưới hầm. Hình như chẳng tìm thấy xác. Chi dâu của ông anh rể mình cũng chết trong trận đó để lại cho chồng năm đứa con trai đang tuổi ăn tuổi lớn. Thằng con thứ ba học cùng với mình thì bị thương vào chân. Sau này trong bài "Tuổi thơ tôi" mình đã viết:

Tuổi thơ tôi có "Nhật ký tìm thấy trên hố bom"
Có cậu bạn nhà bên đến trường trên đôi nạng gỗ

Chị Lụa kể lại sau khi giúp đội giải quyết hậu quả băng bó và đưa nạn nhân đi cấp cứu quay về nhà mình chị mới phát hiện ra xác chị Xuân Hương nằm vắt qua bờ tường chung giữa hai nhà. Hồi ấy gia đình chị Xuân Hương cứ nghi cho đội giải quyết hậu quả lấy mất đôi khuyên tai. Người thanh minh kẻ thề thốt. Mãi đi khi sang cát người ta lại thấy đôi khuyên đó nằm ở vị trí ngực của bộ xương. Chắc chị Hương đã cất vào áo nịt ngực mà không ai biết.
Mấy năm sau khi công ty Nhà cửa đến thay ngói cho ngôi nhà của mình mấy chú công nhân còn phát hiện ra một cánh tay đã phân huỷ bị văng lên trên đó từ dạo chiến tranh. Bao nhiêu năm nhà mình vẫn hứng nước mưa từ trên mái nhà xuống nấu ăn và tắm rửa. (Kinh!)

***

Năm bảy ba Hiệp định Paris được ký kết. Tụi mình đang ở nơi sơ tán nghe tin giặc Mỹ hết ném bom bèn rủ nhau đi bộ từ nơi sơ tán về nhà. Sáu bảy đứa từ 9 đến 12 tuổi vừa đi đường vừa hát: "Thằng Mỹ thế mà ngu đem bom thả tít mù. Ông ngồi dưới hố thế mà chu". Rồi lại hát: "Hoan hô chú bộ đội đánh Mỹ tài ghê. Tàu bay Mỹ đến đây chú bắn cho tan tành". Gần chín giờ tối mẹ mình rụng rời khi nghe tiếng gọi cửa. Cũng may niềm vui ngừng bắn còn đang "râm ran" nên không đứa nào bị đòn vì tội trốn các cô bảo mẫu đi về thành phố. Mấy hôm sau chị cả phải quay lại để làm thủ tục chuyển trường cho mình.

Hố bom trở thành cái ao tù nước đen ngòm. Bọn trẻ không dám ra ngõ chơi vào buổi tối vì sợ "hồn" của chị Xuân Hương và mấy chị em cái Liễu lên dọa. Một thời gian sau công ty xây dựng nhà ở của Thành phố đến xây lên đó một dãy nhà cấp bốn. Chừng mười hai gia đình dọn đến ở từ đầu ngõ tính vào. Nhà vệ sinh cũ của xóm 1B cũng bị phá đi. Thay vào đó là một dãy nhà vệ sinh công cộng 6 phòng: 3 nam - 3 nữ dùng chung cho cả dãy nhà mới xây dựng trên hố bom. Sáng sáng hàng dãy người xếp hàng tràn ra cả lối đi của xóm. Lịch phân công dọn nhà vệ sinh cũng chằng mấy ai tuân thủ. Gia đình ông bà Nam có bức tường sát với khu vệ sinh phải chịu đựng nhiều nhất. Cực chẳng đã bà Nam đành đứng ra nhận công việc quét dọn hàng ngày và thu tiền vệ sinh của cả xóm. Hàng tháng đứa con gái thứ năm của bà ngọng líu ngọng lô từ bẩm sinh đến từng nhà đòi tiền. Nhà nào "chày cối" không trả liền bị nó đứng trước cửa réo tên cả mấy đời ra chửi. Các cụ có câu: "câm hay ngóng ngọng hay nói". Con bé chửi không biết mệt. Chỉ người nghe thấy vương vương lỗ tai vì tiếng được tiếng mất. Người ta cũng đánh lại số nhà. Nhà mình bây giờ thành số nhà 11 ngõ 11. Xóm cũng bắt đầu có thay đổi mới.

Đầu tiên là gia đình ông Hành bà Bí chuyển đi nhượng lại cho vợ chồng anh Điệp chị Hà. Anh chị này sinh đôi hai đứa con gái đặt tên là Thu - Thủy. Hai đứa giống hệt nhau đến nỗi bố mẹ cũng không nhận ra. Anh Điệp được phân công chăm cái Thu. Mỗi lần muốn bế con anh lật áo của hai đứa ra xem. Đứa có nốt ruồi ở bụng là con Thủy.

Mảnh đất phía trước cửa sổ cũng được mẹ mình quây lại để thả gà và trồng cây. Giàn nho nhà mình quả treo lúc lỉu. Những con sâu nho to bằng ngón tay cái trông rất ghê. Trẻ con hàng xóm không vào được vườn thì nằm thẳng lên giàn ăn no xong mới nhảy xuống. Mẹ mình sợ trẻ con ngã từ giàn nho xuống đành phải phá đi trồng gấc. Tết đến mẹ gọi hàng xóm sang hái về nấu xôi. Có năm gấc sai quá đành phải gọi mấy bà ở chợ vào bán tháo bán đổ cho đỡ lãng phí. Năm tám chín mẹ mình bán nhà lên Hà Nội ở cùng anh trai thứ hai. Mảnh vườn ấy được người mua nhà mình biến thành sân - cổng nâng giá trị căn nhà của mình lên rất nhiều lần.

Khu bếp tập thể từ lâu bỏ hoang đã được anh chị Thường Lụa ngăn lại sửa sang thành phòng ở cho hai đứa con. Gian nhà tắm thì ông bà Bình trưng dụng nốt. Ông bà Nam lúc trước xin cả xóm tôn cao một khoảnh trước nhà ăn vào lối đi của cả xóm để dựng một căn bếp. Dần dà toàn bộ chiều dài của lối đi được cơi nới và biến thành phòng ở của vợ chồng anh con trai thứ hai. Lối đi trước đây hai chiếc xe bò tránh nhau thoải mái bây giờ chỉ còn vừa đủ cho hai chiếc xe máy đi ngược chiều.

Thanh Chung

@Chị gái

Em đã sang nhà đọc bài mà không biết cụ thể tin vui là tin gì? Bật mí được không?
Dẫu sao đã có tin vui thì phải chúc mừng!

Thanh Chung

@Bác L-t- Hưởng

Hải Phòng một thời máu lửa
Bây giờ đất Cảng chuyển mình
----
Em đang định "vạch áo cho người xem lưng" - "nói xấu" người Hải Phòng đây bác ạ. Bài hát "Thành phố Hoa phượng đỏ" đã bị sửa lời thành "Hải phòng đó nghênh ngang chẳng giống thằng nào" hu hu...

Lthtinh

Từ hôm hai mẹ con trở lại NY không thấy tin tức gì nhớ quá hôm nay chị gái lọ mọ sang đây lại bắt gặp ngay kỷ niệm Xóm cũ thấy mình cũng được nhắc tên trong vai trò bảo mẫu của ngày đầu sơ tán. TC ơi chị có tin vui đấy ghé nhà bên kia của chị xem đi nhé!

lthuong

Ký ức về thời chiến tranh
Tái hiện lên giữa thời bình
Hải Phòng một thời máu lửa
Bây giờ đất Cảng chuyển mình

Thanh Chung

@Anh thợ trở về từ giàn khoan

Lâu lâu nghĩ lại những kỷ niệm cũ thời chiến tranh cũng thật là hay phải không Thanh Chung. Mình quê ở Thành phố Vinh năm sáu tư cả nhà phải đi sơ tán về những vùng nông thôn rồi lại đi tiếp búa xua nhiều nơi khác nữa cũng nhiều kỷ niệm lắm. Chúc Thanh Chung mạnh khoẻ nhé
----
Hồi đi sơ tán tụi em chuyên bị trẻ con ở làng bắt nạt. Nhìn thấy tụi em từ xa có đứa hô lên: "dân thành phố chúng mày ơi" rồi lập tức đuổi theo. Cũng chỉ để ném con sâu róm vào người thôi. Ngày ấy trẻ con chẳng có trò chơi gì nên bắt nạt được người khác cũng là một cách giải trí.

Thanh Chung

@Anh Hữu Kim

Em còn nhớ ngày xưa tụi em còn đi nhặt những sợi giấy bạc của máy bay thả xuống làm nhiễu rada về chơi trò cô dâu chú rể.
Chiến tranh với người lớn là tang tóc thương đau. Với trẻ con giống như một trò chơi kéo dài...

Thanh Chung

@chị Thanh Thủy

Ghé đọc truyện của em buổi trưa nè.Hì hì...Vui vẻ nhé!
----
Lúc nào viết được bài
Nghĩa là vẫn còn vui
Nếu nhà em hoang vắng
Nghĩa là đang... ngủ vùi (hihi)

Cám ơn chị.

Thanh Chung

@ ET

Bổ sung: "Một hôm mình ăn hết một quả nho chín đỏ lựng. Giống nho gì mẹ mình trồng quả to ơi là to chín rồi ăn vẫn hăng hăng đỏ hết cả răng. No quá không trèo xuống được mình nằm luôn trên giàn nho ngủ một giấc đến chiều anh Sơn đi học về mới cho mình xuống. Mình nói: "Nho gì chát quá!". Anh Sơn búng cho một cái vào mũi đau điếng: "Quả Gấc đấy ngốc ạ!".
----
Công nhận "Người ngoài hành tinh"
Chuyện gỉ gì gi cũng biết
Chắc là anh Sơn "khai hết"
Em sẽ bắt đền hu hu...

daoxuanmai2002

Gửi: Thanh Chung

@
Lâu lâu nghĩ lại những kỷ niệm cũ thời chiến tranh cũng thật là hay phải không Thanh Chung. Mình quê ở Thành phố Vinh năm sáu tư cả nhà phải đi sơ tán về những vùng nông thôn rồi lại đi tiếp búa xua nhiều nơi khác nữa cũng nhiều kỷ niệm lắm. Chúc Thanh Chung mạnh khoẻ nhé

Hữu Kim

Gửi Thanh Chung

Lâu quá rồi không vào nhà em không biết chuyến hành hương của mẹ con em đến đâu ?
Những kỷ niệm và ký ức nhất lại là ký ức buồn đau của một thời thường làm ta khó quên nhất !Đọc entry này anh lại nhớ năm 1966 anh chạy theo mấy ông anh trong làng đi xem " bắt phi công Mỹ " . Lần đầu tiên thấy máy bay Mỹ bay thấp thế to thế cảm giác rất sợ nhưng cũng rất liều anh vừa chạy vừa ngửa mặt lên trời nhìn chiếc dù lơ lửng lúc đầu nhỏ sau to dần mình cứ tưởng cái quả bóng nhựa nhiều mầu do máy bay nó thả...sau nó rơi xuống bên kia núi... đạn từ máy bay Mỹ bắn xung quanh khu vực chiếc dù rơi để yểm hộ cho phi công. Khi tụi anh chạy tới nơi thì thấy " Ông Tây" trắng nõn như trứng gà bóc đã ngồi trên chiếc xe com-măng- ca của bộ đội rồi xe vội vã chạy đi ngay vì sợ dân ra ngăn cản đòi trả thù. Sau này tụi anh mới biết ( xem phim ta bắt phi công mỹ )viên phi công đó là đại tá Rô- Bớt -Bin bị ta bắn rơi ở Hàm Rồng.
Chiến tranh đối với trẻ con hồi đó thấy xe pháo của bộ đội nhiều lại rất thích...hi hi !
Chúc em vui khỏe nhé !