SAT VÀ KỲ THI ĐẠI HỌC TRONG NƯỚC

 

Mình không định viết về kỳ thi SAT như một nhà nghiên cứu giáo dục vì cần phải có kinh phí cho một chuyến "study tour" nghiêm chỉnh của Bộ giáo dục. Đây chỉ là suy nghĩ của một phụ huynh có con đã dự thi SAT và được nhận vào các trường đại học của Mỹ.

Đầu năm 2003 mình mang hai con sang NY nhận việc mới. Thằng lớn đã học hết kỳ 1 lớp 11 ở trong nước. Bảng điểm trong nước mang sang suýt nữa không đủ điều kiện để chuyển sang ngang vì cơ cấu các môn học và cách tính điểm ở mỗi nước một khác. Vừa theo học trên lớp thằng bé phải vừa tự hoàn thiện vốn tiếng Anh ít ỏi thu được sau hơn một năm học ở trường cấp 3 Lương Thế Vinh và 2 kỳ học ở Language Link (Cát Linh - Hà Nội). Suốt mấy năm học cấp hai mình "bắt" nó học song ngữ tiếng Pháp ở trường Giảng Võ vì mình từng là dân học tiếng Pháp ngày xưa. Sau mấy tháng tự học tự ôn thằng bé dự thi SAT được 1250 điểm trên tổng số điểm tối đa 1600 cho hai môn. Đây là kết quả tương đối cao so với học sinh Mỹ ở trường công lập nhất là đối với một thằng bé mới chân ướt chân ráo từ VN sang. Lẽ ra dừng lại ở đây thì sẽ tốt hơn rất nhiều. Mình nghe mọi người nói SAT có thể thi nhiều lần và kết quả các điểm cao nhất sẽ được lấy làm cơ sở để xét vào các trường đại học. "Thừa thắng xốc tới" mình giục thằng bé thi thêm lần hai lần này quyết tâm lấy điểm tối đa ở môn toán. Ngay từ hồi học lớp 10 thằng bé đã tự giác đi học thêm ở các lớp luyện thi nên môn toán đối với nó không khó khăn lắm. Do không nắm được các quy định của SAT thằng bé chỉ tập trung làm môn toán mà bỏ qua môn tiếng Anh. Kết quả là môn toán gần đạt điểm tối đa nhưng môn tiếng Anh bị sụt mất hơn 100 điểm. Cơ quan tổ chức thi cho rằng có sự gian lận ở kỳ thi đầu tiên lập tức hủy luôn kết quả lần một. Bất chấp các loại giấy tờ chứng minh các loại thư cam đoan của giáo viên ở trường thằng bé phải thi lại lần ba để chứng minh mình không gian lận. Do thời gian gấp gáp và có quá nhiều áp lực trong kỳ thi kết quả lần 3 vẫn không "ngoạn mục" như lần đầu tiên tuy là vẫn thừa thoải mái so với điểm xét vào đại học. Chỉ có điều thằng bé không kịp hoàn thành sớm hồ sơ để nộp đợt đầu tiên với hy vọng xin được học bổng.

SAT là kỳ thi được tổ chức quanh năm do một cơ quan đánh giá chất lượng độc lập điều hành và quản lý từ khâu ra đề đến khâu gửi kết quả về các trường đại học theo yêu cầu của thí sinh. Ngay từ năm học lớp 10 học sinh đã có thể đăng ký dự thi và muốn thi bao nhiêu lần tùy thích miễn là nộp đủ lệ phí thi (chừng 45 đô la một lần thi). Các trường đại học xét tuyển sinh viên dựa trên kết quả học tập ở trường phổ thông cùng với điểm thi SAT và các bài luận văn. Phần lớn học sinh cấp 3 đều cố gắng hoàn thành kỳ thi SAT vào cuối kỳ 2 lớp 11 để sang lớp 12 chỉ tập trung viết luận văn và làm hồ sơ. Lệ phí nộp hồ sơ vào mỗi trường cũng khác nhau giao động từ khoảng 45 đến 100 đô la một trường. Học sinh nghèo có thể xin miễn giảm lệ phí này. Như vậy ngành giáo dục Mỹ chỉ phải lo tổ chức một kỳ thi tốt nghiệp. Kỳ thi đại học thực chất vẫn có nhưng ngân sách nhà nước không phải chi trả và các trường đại học cũng không cần tổ chức coi thi chấm thi. Tuy nhiên ban tuyển sinh mỗi trường cũng phải làm việc cật lực để đọc hồ sơ và các bài luận văn của học sinh. Đối với một số học sinh khá giỏi giáo viên bộ môn ở trường cấp 3 có thể viết thư khen gửi kèm vào hồ sơ. Đây là sự thỏa thuận riêng giữa học sinh và giáo viên và thư khen phải do chính tay giáo viên viết phong bì dán kín. Học sinh không có quyền đọc những lá thư đó.

Con gái mình sang đây khi đang học lớp sáu. Sau hơn hai năm học ở trường cấp 2 (hết lớp 8) nó mới thực sự dùng hết vốn môn toán đã học ở trong nước. So với anh trai nó có lợi thế hơn về môn tiếng Anh nhưng lại thua thiệt về môn toán vì không được "học gạo" như ở VN. Bây giờ mình không còn "điếc không sợ súng nữa". Ngay vào năm học lớp 10 mình bắt con bé đi học luyện thi SAT. 800 đô la học trong ba tháng mỗi tuần một buổi hai tiếng đồng hồ. Khi phải giúp con gái ôn thi môn từ vựng mình mới hiểu được sự cố gắng vượt bậc của thằng con trai. Cả mấy tháng liền hôm nào mình cũng đi làm sớm ngồi tàu cùng con gái để kiểm tra các từ đã học. Có những từ mình đọc còn không nổi chứ không nói đến chuyện hiểu nghĩa. Con gái dự thi hai lần. Bắt đầu từ năm ngoái SAT đã tăng thêm một môn thi bắt buộc: một môn toán và hai môn tiếng Anh. Con gái đăng ký thi thêm một môn lịch sử để "hồ sơ trông đẹp hơn". Ngày con gái đi thi mình cũng "hồi hộp" không kém tâm trạng các bậc phụ huynh đứng đợi con ở ngoài cổng trường thi ở Hà Nội. Tuy nhiên con bé đi thi với tâm lý rất thoải mái. Không thi được lần này thì lần sau thi tiếp. Hành trang đi thi chỉ có một chiếc thẻ học sinh một tờ giấy báo thi và 5 cái bút chì đã gọt sẵn bằng máy đầu nhọn hoắt. Lần đầu tiên phải thi ở một địa điểm tương đối xa nhà. Mình nhờ một anh bạn đến đưa con gái đi cho kịp giờ. Lần thứ hai trường ở cách nhà chừng hơn 1km. Con bé dậy sớm ăn sáng rồi tự đi bộ ra trường. Nó kể trong phòng thi có một cậu học sinh gốc Tàu sử dụng điện thoại bị đình chỉ thi liền hai năm.

Năm nay anh trai mình cũng có con gái đi thi đại học. Hai đứa trước kia học cùng một lớp. Bây giờ một đứa ở VN đang  quay cuồng đèn sách cho kỳ thi sắp tới. Còn con gái mình đã nhận được học bổng và chỉ còn đợi lễ tốt nghiệp xong vào ngày 26 tới là về nước chơi một tháng.

Bộ giáo dục mình cứ loay hoay mãi với câu hỏi "Một kỳ thi hay hai kỳ thi?". Thì cứ nhìn sang xung quanh xem thế giới họ làm gì rồi mang về nước mình mà áp dụng nếu thực sự mình chưa nghĩ được ra điều gì hay hơn. Nhân đây mình cũng nói luôn bắt đầu từ cấp ba học sinh được tự chọn môn thời khóa biểu và học theo kiểu cuốn chiếu. Học xong môn nào thi luôn tốt nghiệp môn đó. Con gái mình đã thi hết các môn tốt nghiệp từ lớp 11. Sang năm lớp 12 nó chỉ học các môn lấy điểm cho đại học. Khác với các môn thi tốt nghiệp được miễn phí lệ phí thi các môn học đại học là 80 đô la mỗi môn. Tuy nhiên nếu gia đình có đơn xin miễn giảm thì cũng được xem xét. Con gái học ba môn mình chỉ phải đóng tiền thi cho một môn.

Cach don gian de phong va dieu tri tri tai nha

Having read this I thought it was rather informative. I appreciate you taking the time and effort to put this article together. I once again find myself personally spending a significant amount of time both reading and posting comments. But so what, it was still worthwhile!

Having read this I thought it was rather informative. I appreciate you taking the time and effort to put this article together. I once again find myself personally spending a significant amount of time both reading and posting comments. But so what, it was still worthwhile!

willow

Cho mình một gốc nhìn khác!

Câu chuyện của chị ChungNY đọc rất hay. Vấn đề được xuất phát từ dòng tâm sự về học tập của hai người con thân yêu của chị. Hai người con của chị đã thật may mắn được tiếp xúc với nền giáo dục hiện đại hơn hẳn nền giáo dục ở trong nước. Mong sao sau này lớn lên đứa con 3 tuổi của mình cũng được may mắn như vậy!
Mình cũng có thể tự cho là người làm giáo dục nhưng mình không làm quản lý. Mình làm tin học cho một trường lớn tại tỉnh nhà. Suốt mấy năm nay mình vật lộn với công việc xây dựng hệ thống phần mềm quản lý nhà trường. Vì công việc mình có điều khiện nhìn sâu vào các mặt quản lý giáo dục và tổ chức giáo dục. Mình nhận thấy việc quản lý giáo dục chúng ta có một điểm rất nổi bất là mọi khó khăn đều đổ dồn cho học sinh phụ huynh và xã hội. Còn nhà trường các thầy cô giáo đóng góp một phần nhỏ thôi trong sự nghiệp giáo dục. Công việc của nhà trường rất đơn giản cứ làm theo các chỉ thị thông báo của cấp sở là xong việc không cần phải tư duy gì nhiều.
Trái lại với nước ta người ta xem giáo dục là một dịch vụ người cung cấp dịch vụ phải làm mọi điều để người sử dụng dịch vụ được thuận tiện nhất. Người làm giáo dục nhận về mình những thu thiệt để học sinh phụ huynh được hưởng những
thuận tiện trong quá trình học tập.

NHD

các nước kém hết sai lầm hết.

NH Đ

Chính nghĩa sáng ngời

các nước kém hết sai lầm hết.

Thanh Chung

@Hồng Nhật

Em cũng thấy là không hiểu tại sao BGD nhà mình cứ luẩn quẩn hoài mà không ra được giải pháp chị nhỉ? chỉ khổ phụ huynh và học sinh bất an thôi và áp lực càng đè nặng lên những đôi vai nhỏ bé của học sinh!
-----
Chị thấy mấy năm này rồi kỳ nào quốc hội họp cũng chất vấn Bộ trưởng Y tế và GD. Năm nào cũng giải pháp rồi hứa hẹn chẳng thấy đi đến đâu. Chỉ khổ các gia đình nghèo ở nông thôn.
Ở bên này chị thấy nhiều khu chung cư mới xây dựng của các tập đoàn tư nhân đều phải cam kết có một lượng căn hộ nhất định dành cho nhà nước để cho người nghèo hoặc tàn tật. Những người sống bằng quỹ bảo trợ xã hội.
Giá như nhà nước mình cũng cho mở các trường đại học tư nhân để họ tự quyết định về vấn đề học phí (đắt quá mà chất lượng thấp thì sẽ không có SV) và yêu cầu phải có một lượng học bổng nhất định hàng năm dành cho sinh viên nghèo học giỏi.

Về chuyện study tour chị nghĩ các đoàn nhà mình study thì ít chủ yếu là tour thì cũng giống như thầy bói mù xem voi thôi. Không cẩn thận đọc báo cáo của mấy vị ấy lại thấy các nước kém hết sai lầm hết.

Hồng Nhật

Hơi lạc đề một chút nhưng hôm nọ em đọc báo Dân Trí nói để chạy vào trường tốt cho con có phụ huynh phải chi 3000USD mà vẫn không được sau đó có ông thầy nào đó nói: chọn trường là vấn nạn và ở Hàn Quốc Nhật cũng thế...Em nghĩ chắc ông này lại có studying tour nào nhưng không nhìn nhận cụ thể rồi ở HQ thì em không biết nhưng ở Nhật thì không có chuyện phải chọn trường vất vả như thế nếu là trường công vì hệ thống trường công được xây dựng cho mỗi khu dân cư đâu cũng có ai cũng vào học được. Chọn truòng chỉ xảy ra ở trường tư vì quá nhiều và phụ huynh phải chọn trường phù hợp điều kiện kinh tế địa lý mục tiêu của mình. Em nghĩ nếu mà study tour không hợp lý thì chỉ dẫn đến cảnh" râu ông nọ chắp cằm bà kia thôi chị nhỉ? tức là không hiểu đến nơi đến chốn về áp dụng rất khập khiễng vào mình thành ra là sẽ không giống ai..

Hồng Nhật

Em cũng thấy là không hiểu tại sao BGD nhà mình cứ luẩn quẩn hoài mà không ra được giải pháp chị nhỉ? chỉ khổ phụ huynh và học sinh bất an thôi và áp lực càng đè nặng lên những đôi vai nhỏ bé của học sinh!

Thanh Chung

@Chị HV

Lệ phí $175 thì đúng là cao thật. Ở nước mình nếu cứ có "yếu tố nước ngoài" là chất lượng thi cử sẽ cao lên. Sao mãi mình không tự bảo được nhau nhỉ? Chán thật.
Chúc con trai thi tốt.

Hoài Vân

@ TC

Ở VN cũng có mấy kỳ thi tiếng anh quốc tế theo mình là rất nghiêm túc là TOEFL và TOEIC. Chị có lệ phí thi là hơi nặng. Hôm nay nhóc nhà mình thi lại TOEFL (vì kết quả thi chỉ có giá trị tỏng 2 năm mà nó thi cách đây 4 năm rồi) với lệ phí thi là 175$ mong cho nhóc thi tốt hơn lần trước.

Thanh Chung

@Mai Thao

Chị không cho hệ thống giáo dục ở Mỹ đã là tối ưu nhưng có lẽ mình cũng nên tham khảo để có hướng cải cách vấn đề thi cử ở nước mình.
Chúc con gái thi đại học đạt kết quả tốt nhé.